صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
18
مجموعه رسائل فلسفى صدر المتألهين
دو حديث از صدرا دانسته شده ، ولى با مراجعه به أصل نسخهء رضوى معلوم گشت ، اين دو حديث بخشي از « شرح أصول الكافي » است . كه با تصرّفى مختصر در مقدّمهء كتاب ، به آغاز شرح اين دو حديث افزون شده وهمچو رسالهاى مجزّا قلمداد گرديده است . يب - شرح حديث : « الناس معادن كمعادن الذهب والفضة » : در ذيل مجموعهء شماره 1842 كتابخانه مجلس شورا شرحي بر اين حديث به صورت رسالهء مفردهاى آمده است كه پس از تتبّع معلوم گشت ، قسمتى از تفسير سورهء حديد ملا صدرا است ( ر . ك : تفسير القرآن الكريم ، ج 6 / 266 ، ذيل آيهء 23 ) يج - رسالة في بدء وجود الانسان : در « ذريعة » ج 3 / 51 چنين رسالهاى به آخوند صدرا نسبت داده شده ، وگفته شده كه به طبع رسيده است . ودر مقدمهء « سه أصل » ، ص 10 و « ريحانة الأدب » ، ج 3 / 419 نيز از اين اثر نام برده شده است . بظاهر اين رساله فصل پنجم كتاب « إكسير العارفين » ، ص 305 با عنوان « في بدء وجود الانسان » مىباشد . انديشهء پژوهش : نگارنده در أواخر سال 1366 شمسي تصميم گرفت تعدادى از رسائل غير مطبوع صدرا را گردآورى نمايد . در پى اين تصميم به طرف مراكز كتب خطى كشيده شد وپس از اندكى به چند اثر ناشناختهء صدر المتألهين برخورد وبسيار مشعوف گرديد ومصمّم به تدوين اين مجموعه شد . در پى اين تتبّع ، آثار بسيارى را منسوب به صدرا ديد كه پس از تحقيق ، صحّت انتساب آن كاملا مورد ترديد قرار مىگرفت « 41 » ؛ رسائل متعددى يافت مىشد كه هر كدام با نامهاى مختلف در
--> ( 41 ) - مثل : « شبههء جذر الأصم » ، « مفاتيح الأخبار » رسالهء وجود »